Văn hóa uống trà – Nét đẹp cần được gìn giữ

Văn hóa uống trà là nét đẹp đã có từ hàng nghìn năm nay tại Việt Nam. Đứng trước chén trà nóng hổi, mọi khoảng cách về tuổi tác, địa vị xã hội đều được phá tan, chỉ còn vị trà nồng đượm, tinh tế ở trong vòm họng.

Từ nông thôn cho tới thành thị, từ bậc trí sĩ đến nông phu ít học, từ lầu son gác tía đến nhà tranh vách đất, nơi nào trà cũng là bạn, là người tâm tình. Trà shan tuyết, trà shen Hồ Tây, trà móc câu,.. là những thức uống đã nổi tiếng khắp hai miền Nam – Bắc.

Trà san là thức uống quen thuộc trong cuộc sống

Văn hóa uống trà thời xưa

Trà xưa tính túy và cầu kì. Tại nơi lầu son gác tía chốn cung đình, cách thưởng trà vô cùng công phu. Loại trà dâng vua luôn là trà ngon nhất, đặc biệt nhất. Nước dùng để pha trà chính là những giọt sương đêm được hứng trên búp sen vào lúc trời còn tờ mờ sáng. Tách sứ đựng trà đầy đặn, giữ nhiệt tốt, chạm khắc hình long phục cầu kì.

Tại Thiên môn, trà giúp tâm hồn trở nên an nhiên, thanh tịnh. Cách thưởng trà phải thể hiện rõ nét những triết lý tu học qua 4 chữ: Hòa, Kính, Thanh, Tịnh. Tức là, trong quá trình uống trà, con người và thiên nhiên phải hòa quyện làm một, con người phải kính trong vạn vật, tinh thần phải thanh khiết, tâm hồn phải bình an. Có như vậy, người uống mới cảm nhận được trọn vẹn hương vị tinh túy trong chén trà.

Trong những làng quê nhỏ thì chén trà lại càng chẳng thể xa rời. Uống trà xanh mỗi ngày đã trở thành thói quen khó bỏ của những người nông dân. Người ta ghé vào quán nhỏ để rít vội điếu thuốc lào, gặp nhau chuyện trò đôi câu, bàn luận thời tiết, thế sự hay chỉ đơn giản uống chén nước sau buổi cày mệt nhọc. Chẳng thế mà, làng quê nào cũng có một quán nước nhỏ dựng dưới gốc đa, trên bàn là ấm trà con, ống thuốc lào với đôi ba cái kẹo lạc, kẹo vừng, bánh đa,..

Nét đẹp thưởng trà đã có từ thời xa xưa
Nét đẹp thưởng trà đã có từ thời xa xưa

Uống trà một mình, hai mình, hay thậm chí là ba, bốn mình cũng có cái hay riêng. Người xưa thường cùng nhau thưởng trà làm thơ, ngắm trăng. Đây cũng là dịp để cởi lòng, kết giao tri kỉ.

Một cuộc trà ngon phải hội đủ 5 yếu tố: nước ngon, trà tinh tế, dụng cụ pha chuẩn, cách pha điêu luyện và cuối cùng là phải có người tri kỉ uống trà cùng. Từ những cuộc trà thi vị, biết bao áng thơ trữ tình đã ra đời, tầm ảnh hướng, sức sống của những vần thơ này vẫn bền bì đến muôn đời sau.

Văn hóa uống trà không chỉ nằm ở cách pha mà còn ở cách thưởng trà nữa. Nước đầu tựa như thiếu nữ, thanh thiết, ngọt ngào, cần uống ngụm nhỏ để cảm nhận đê mê. Nước thứ 2 tựa nàng thiếu phụ, sâu sắc, đậm đà, phải uống ngụm lớn để hương trà thấm đẫm vào trong cố họng, đây chính là lần nước cốt, tinh túy nhất của trà. Khi uống trà bạn sẽ cảm nhận được hương thơm nồng nàn, quyến luyến, vị trà ngọt hậu vấn vương trong cổ họng không rời.

 

không chỉ là pha trà ngon, dùng trà cũng là một nét văn hóa
không chỉ là pha trà ngon, dùng trà cũng là một nét văn hóa

Người ta uống trà không đơn giản chỉ để xua tan cái nóng nực của mè hè mà còn để tâm hồn khoan khoái, an nhiên hơn. Một ấm nước chè xanh, đôi củ khoai lang mật, một bộ cờ tướng, một chiếc võng nhỏ,.. cũng đủ để buổi chiều trôi qua thong thả, dịu đàng dến lạ kì. Cứ thế, cái thú thưởng trà đã ngấm vào máu thịt, tạo nên văn hóa uống trà  nét đẹp truyền thống giản dị, đậm đà, khó quên.

Văn hóa uống trà ngày nay

Thời đại thay đổi, cách uống trà của người Việt cũng có nhiều nét khác biệt. Thưởng trà ngâm thơ dường như chỉ xuất hiện ở độ tuổi 60, 70. Không gian bó hẹp, thật khó để tìm ra một nơi thưởng trà sơn thuỷ hữu tình như trước kia. Thay vào đó, những góc ban công nho nhỏ, những quán trà đạo thanh tịnh chìm trong bản nhạc Phật du dương lại là nơi người mê trà lui tới.

Cách thưởng trà của người Bắc, người Nam cũng có nhiều khác biệt. Nếu người Bắc thích một chén trà nóng, nghi ngút khói để xua tan giá lạnh mùa đông thì người miền Nam lại thích 1 ly trà đá mát lạnh đánh tan cái nóng mùa nắng cháy.

lưu truyền văn hóa uống trà qua nhiều thế hệ
lưu truyền văn hóa uống trà qua nhiều thế hệ

Dù đã phần nào giảm bớt sự cầu kì, công phu trong cách pha và thưởng trà nhưng văn hóa uống trà vẫn luôn hiện diện trong cuộc sống thường ngày. Một tách trà sẽ làm tâm hồn trở nên khoan khoái, an nhiên và thanh tịnh lạ kì.

Viết một bình luận

Đã thêm item vào giỏ hàng.
0 item -
Chat Zalo
0986870369